دستور روحانی به نهادهای دولتی برای بهبود وضعیت سالمندان

رئیس جمهوری، دیروز به همایش تکریم منزلت سالمندان، پیامی ارسال کرد. به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری، در این پیام آمده است: جهان معاصر به سمت پیر شدن جمعیت و افزایش نسبت سالمندان پیش میرود و این رویداد جمعیتی بیسابقه است. دستاوردهای بهداشتی و ارتقای کیفیت زندگی انسان پیامد سالمندی را نیز به همراه داشته است. این پدیده در همه جهان در حال وقوع است و در کشورهای در حال توسعه نظیر ایران با سرعت بیشتری رخ خواهد داد.
پدیده افزایش نسبت سالمندان، تحول جمعیتی مهمی است که پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی عمیقی را در میان کشورهای مختلف به دنبال داشته است به گونهای که در سالهای اخیر سالمندان و مسائل آنان را به یکی از دغدغههای کشورها و سازمانهای بینالمللی تبدیل کرده است. موضوع پیر شدن جمعیت چالش و فرصتی پیش روی کشورهاست و این سؤال را طرح کرده که دولتها و جوامع چه اندازه آماده رویارویی با این پدیده هستند. ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع برای مواجهه با این پدیده چقدر است و برای افزایش این ظرفیتها چه باید کرد؟
سالمندان الهامبخش خانوادهها، کانونهای محبت و استحکام نظام خویشاوندی و پیونددهنده نسلها هستند. عاطفه در نظام خویشاوندی در تعامل با سالمندان خانواده نقش تأثیرگذاری دارد و ارتباطات خانوادگی را قوام میبخشد. جامعهای اما میتواند از این کانونهای محبت، خرد و انتقال سنت استفاده کند که خود را برای صیانت از این سرمایهها آماده کرده باشد، جامعهای که توانمندی تأمین مالی سالمندان را در قالب نظامهای حمایتی چندلایه پدید آورده و انواع خطرات را برای آنان کاهش داده باشد. پدید آوردن جامعهای که برای همه سنین مناسب باشد و فقط افراد جوان، سالم و توانمند برای کار در آن توانایی زیست نداشته باشند و همگان بتوانند با کیفیت زندگی کنند، پیششرطهای بسیاری دارد.
جامعه ایرانی به تبعیت از سنت ایرانی-اسلامی احترام فراوانی برای سالمندان قائل است و کرامت و عزت ایشان را مطالبه میکند. تأمین کرامت و عزت سالمندان در جامعهای با جمعیت 80 میلیونی و در حال افزایش، نیازمند اقتصادی توانمند و شکوفاست که قادر باشد منابع لازم برای ایجاد نظام حمایتی چندلایه را فراهم کند و با کمک اشتغال پایدار و سیاستهای درست، نظامهای بازنشستگی کارآمدی را اجرا نماید. ارتقای کیفیت سالمندان نیازمند داشتن نظام بهداشت و درمان کارآمد، اثربخش و هدفمند است که منابع مالی لازم را نیز در اختیار داشته باشد. این همه بدان معناست که آینده سالمندان ما به سرنوشت توسعه اقتصادی ایران گره خورده است.
تأمین کرامت و عزت سالمندان همچنین نیازمند توسعه اجتماعی مبتنی بر ریشهکنی فقر، توزیع عادلانه فرصتهای زندگی، رفع تبعیض بر مبنای سن، آزار و اذیت و خشونت نسبت به سالمندان و نهادینهکردن الگوهای فرهنگی متناسب با وضعیت آینده سالمندی در جامعه است. ما نیازمند بسط عدالت اجتماعی و همچنین تقویت ارزشهای معطوف به احترام به سالمندان در همه سطوح جامعه هستیم. جامعه ما نیازمند بازسازی ارتباطات اجتماعی و تقویت آنها معطوف به سالمندان است.
ایران اکنون با جمعیت 6 میلیون نفری سالمندان بالای 60 سال و جمعیت 20.7 میلیون نفری آنها در سال 1430، باید خود را برای مواجهه با پدیده سالمندی آماده کند. رهبری معظم انقلاب هم در سیاستهای ابلاغی جمعیت و هم در سیاستهای کلی خانواده، مسأله سالمندان را موردتوجه و تأکید قرار دادهاند. در این میان دولت تدبیر و امید ضمن توجه به موانع توسعه اقتصادی جامعه، تلاش برای تقویت نظامهای حمایتی و همچنین کمک به صندوقهای بازنشستگی و اجرای طرح تحول سلامت که خدمات بهداشتی را برای سالمندان ارتقا داده، در پی تحقق کرامت و عزت سالمندان بوده است. دولت با رویکرد حقمحور و به رسمیت شناختن حقوق سالمندان در پی تقویت بنیانهای جامعه سازگار با پدیده سالمندی است. رویکرد دولت به نظام حمایتی و رفاهی جامعه، ضمن آنکه دولت را متعهد به تأمین حق رفاه برای همه مردم میکند، بویژه جاییxad که سالمندی با پدیده ناتوانی مادی درهم میآمیزد، باید توجه ویژهای نیز به حمایت از اقشار کمتوانتر جامعه داشت و سالمندان به عنوان یکی از گروههای آسیبپذیر بیتردید ذیل این توجه خاص دولت قرار گیرند. دبیرخانه شورایعالی رفاه مدنظر دارد به طور مداوم برنامهها و راهکارهایی را که به ارتقای کیفیت زندگی سالمندی میانجامد تدوین واجرا نماید.صندوقهای بازنشستگی با طرح افزایش پلکانی مستمری که مرحله اول آن در سال 1395 انجام گرفت به کاهش دریافتیهای آنان توجه نماید، سازمان بهزیستی زمینه گسترش مراکز سالمندی برای نگهداری سالمندان تنها را دنبال نماید.همچنین دبیرخانه شورایعالی رفاه برنامه آموزش برای زندگی سالمندی را برای افراد در معرض ورود به سالمندی، طراحی کند تا توسط دستگاههای ذیربط اقدام شود. ما امیدواریم در سایه تلاش برای رفع موانع توسعه اقتصادی ایران و زمینهسازی برای توسعه جامعهای که دارای تعامل سازنده با جهان، اقتصاد شکوفا و زیست اجتماعی- اخلاقی است، بتوانیم جامعهای مناسب برای زندگی همه ایرانیان و از جمله سالمندان فراهم کنیم، جامعهای که برای زندگی همه گروههای سنی باکیفیت، پویا و امیدبخش باشد.